„Mikołaju, sam ruszyłeś Ziemię?” Grażyna Bąkiewicz

Czy historię można przedstawić w ciekawej formie tak, aby zainteresować młodego odbiorcę? Jak sprawić, żeby nastolatki, skupione na nowoczesności, wciągnęły się podczas czytania w losy kolejnych władców Polski, kojarzących się im z nudną prehistorią? Receptę na to znalazła Grażyna Bąkiewicz w serii „Ale historia...” wydawanej przez Naszą Księgarnię.

W tym roku ukazał się już jedenasty tom, co najlepiej świadczy o popularności serii. W książkach przewinęły się postaci m.in. Mieszka I, Władysława Jagiełły i Stanisława Augusta Poniatowskiego. Tym razem głównym bohaterem został Mikołaj Kopernik. Nic dziwnego, w końcu obchodzimy Rok Mikołaja Kopernika dla uczczenia 550. rocznicy urodzin astronoma. 

Pomysł pisarki opiera się na opisywaniu podróży w przeszłość grupy nastolatków pod przewodnictwem nieco ekscentrycznego nauczyciela historii, pana Cebuli. Uczniowie są świadkami ważnych wydarzeń, mogą zanurzać się w dawnych czasach wszystkimi zmysłami. Ich podróże obfitują w wiele przygód, a nawet ryzykownych sytuacji – ważne, aby nie tracić głowy i wrócić do klasy przed dzwonkiem!

Tuż po rozpoczęciu lekcji nauczyciel daje uczniom nie lada zadanie: muszą dowiedzieć się, jak Kopernik doszedł do stworzenia teorii heliocentrycznej. Czy znany astronom, obserwując niebo jako chłopiec, rozmyślał już o wzajemnym położeniu Ziemi i Słońca? A może do jego odkryć przyczyniły się lata studiów na Akademii Krakowskiej? Nastolatki, próbując znaleźć odpowiedź, podróżują w czasie, przeskakując między XV i XVI wiekiem. Obserwują życie studenckie Mikołaja Kopernika, a następnie jego dorosłe lata w Lidzbarku Warmińskim, Olsztynie i Fromborku.    

Fabuła książki, oprócz wielu faktów historycznych zawiera również sporo ciekawostek o życiu ówczesnych mieszkańców – czym płacono, w co się ubierano, jak wyglądały miejskie ulice, kto leczył złamania. Autorka, pisząc przystępnym i jednocześnie dowcipnym językiem udowadnia, że historię może być fascynująca.

Grażyna Bąkiewicz, „Mikołaju, sam ruszyłeś Ziemię?”, Wydawnictwo Nasza Księgarnia, Warszawa 2023.

Książkę prezentujemy z okazji 550. rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika

„Gwiezdny pierniczek” Aleksandra Polewska

Jakiś czas temu ukazała się publikacja, w której znalazło się siedem bogato ilustrowanych opowieści z dzieciństwa wybitnych ludzi. Z każdej historii dowiemy się, jak budziła się ciekawość, rozwijały zainteresowania i rodziły pasje takich postaci, jak: Andersen, Gutenberg, Kolumb, Matiss, Mozart, van Gogh i Kopernik.

Każdy wielki człowiek był kiedyś mały, a w jego życiu zdarzyło się coś, co sprawiło, że w przyszłości stał się wielki. I nie chodzi wcale o wzrost, ale o to, że jego dokonania znane są na całym świecie.

 

 

Jednym z opowiadań jest „Gwiezdny pierniczek”, w którym w bajkowy sposób autorka przedstawiła dzieciństwo Mikołaja Kopernika. Spotkamy zatem małego Mikołaja, który z dużym zaangażowaniem pomaga kucharzowi Bazylemu przy pieczeniu pierniczków. Pewnego dnia nasz bohater znajduje maleńką bryłkę gwiezdnego pyłu. Ulepiło ją  Słońce, Księżyc i gwiazdy, i wysłały z kosmosu na Ziemię. W tej maleńkiej bryłce zamknęli też zaklęcie: „Ten człowiek, który jako pierwszy znajdzie bryłkę i na zawsze ją zachowa, odkryje i obwieści światu, że Słońce jest królem kosmosu”. 

 

Jakich odkryć dokonał Mikołaj Kopernik, to wszyscy doskonale wiemy. Ale co wspólnego mają z tym pierniczki, kucharz Bazyli, bryłka z zaklęciem, a przede wszystkim Mikołaj Kopernik? Wszystkiego dowiecie się czytając bajkową biografię pt. Gwiezdny pierniczek. A czy autorce udało się trafić na ślady prawdy musicie ocenić sami.

Aleksandra Polewska, „Bajkowe biografie”, ilustracje Monika Malinowska, wyd. Rafael, Kraków 2007.

 

Książkę prezentujemy z okazji 550. rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika

 

 

„Planety pana Mikołaja. O wielkim astronomie” Anna Czerwińska-Rydel

Kiedy Mikołaj Kopernik był małym chłopcem, lubił patrzeć w niebo pełne gwiazd. Nie bał się zadawać pytań, gdy coś go zainteresowało lub budziło jego wątpliwości. To między innymi dzięki temu, już jako znany astronom, dokonał odkryć, które rozsławiły jego imię w całym świecie.

Seria „Czytam sobie”. Poziom 1 to proste i zabawne historie, duża czcionka, barwne ilustracje i przykuwające wzrok elementy graficzne. Wszystko to ułatwia dziecku stawianie pierwszych kroków w nauce czytania. I właśnie w tej kolekcji znalazła się historia autorstwa Anny Czerwińskiej-Rydel, która z pasją pisze książki dla dzieci i młodzieży o wielkich ludziach i ich pasjach.

Czego jest najwięcej w tym krótkim tekście, który poświęcony jest Mikołajowi Kopernikowi? Otóż przede wszystkim dowiemy się, że od dziecka Mikołaj był bardzo ciekawy i bacznie wszystko obserwował. Zauważył, że wprawione w ruch jajko czy jabłko – obracają się. Przyglądał się również ludziom na balu, wirującym dookoła niego. Wszędzie widział obroty, obroty, obroty… 

 

Mikołaj dorastał i coraz więcej czasu poświęcał na obserwację – słońca i nocnego nieba. My już wiemy, że odpowiedział na nurtujące go pytanie, - czy Ziemia faktycznie jest centrum Wszechświata?

Ta bardzo skrócona wersja teorii Kopernika świetnie zapoznaje młodego czytelnika z tematem. Daje możliwość rozbudzania zainteresowań i poszukiwania kolejnych informacji, nakłania do zadawania pytań.

Spójrzmy na tę historię oczami dziecka, bo tylko w ten sposób dostrzeżemy sens w prostocie tej opowieści. Spróbujmy również pokazać dziecku, jak Ziemia wirując wokół własnej osi, jednocześnie krąży wokół Słońca.

Spróbujcie znaleźć na to sposób najprostszy. Powodzenia!

Anna Czerwińska-Rydel, „Planety pana Mikołaja. O wielkim astronomie”, zilustrowała Katarzyna Bajerowicz, wyd. Egmont Polska, Warszawa 2016.

 

Książkę prezentujemy z okazji 550. rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika